Δεκατέσσερις μέθοδοι προπαγάνδας

φωτ. οδοφρ.

1.Δημιουργία κατάστασης πανικού.


Δημιουργούν μιά κατάσταση πανικού και φροντίζουν να κρατάνε συνεχώς τον κόσμο - ακροατήριο, αναγνώστες, θεατές - σε μιά κατάσταση εγρήγορσης, χωρίς να αφήνουν ούτε στιγμή τους ανθρώπους να ανακάμψουν.
Η ιδεα βασικά είναι απλή - τρομοκράτησε τον κόσμο και κράτα τον έτσι ώστε να μην έχει την ευκαιρία και τον χρόνο να σκεφτεί αν αυτά που του λες είναι αλήθεια ή ψέματα. Από τους Μουσουλμάνους τρομοκράτες μέχρι και τους εγκληματίες μετανάστες, προσπαθούν να σου δημιουργήσουν την εντύπωση ότι αν τα αντανακλαστικά σου - "Πολέμησε ή τρέξε" - δεν είναι συνεχώς σε λειτουργία κάτι δεν πάει καλά με εσένα. Σε κρατάνε δηλαδή συνεχώς στην τσίτα.
Βέβαια εδώ προκύπτει το ερώτημα :
Γιατί να το κάνουν αυτό; Γιατί να προσπαθούν να κρατάνε τον κόσμο συνεχώς φοβισμένο;
Διότι αυτός είναι ο καλύτερος, και ταχύτερος τρόπος, να παρακάμψουν την λογική σκέψη του καθενός μας. Με λίγα λόγια όταν κάποιος φοβάται, δεν σκέπτεται λογικά αλλά απλώς αντιδρά σε ερεθίσματα και πιστεύει οτιδήποτε του σερβίρουν, κάτι που βολεύει τα εκάστοτε καθεστώτα.


2.Η δεύτερη μεθοδος καλειται "δολοφονία του χαρακτήρα".

Γιατί κάποιος να ασχοληθεί ιδιαιτερα να αντικρόυσει μιά ιδεα ή να επιχειρηματολογη΄σει εναντίον της; Πιό απλό δεν είναι να στραφεί εναντίον του ατομου που την υποστηρίζει και να αρχίσει να τον βριζει ή να προσπαθεί να του καταστρέψει την αξιοπιστία του, να αμφισβητήσει τα κινητρά του, να υποτιμήσει την νοημοσύνη του, να κατηγορήσει τον χαρακτηρα ή ακόμη γιατι όχι και την λογική του;
Καμία κατηγορία, καμία βρισιά ή προσβολή δεν απαγορεύεται - φτάνει νε επιτευχθεί ο στόχος.
Εδώ οι επιθέσεις είτε στρέφονται εναντίον ατόμων είτε ομάδων ατόμων σε μιά προσπάθεια να διαστρέψουν τελικά τις ίδιες τις ιδέες των ανθρώπων που κατηγορούνται πχ "νεοφιλελευθερος","χρυσαυγίτης","κομμουνιστοσυμμορίτης", "ΠΑΣΟΚόσκυλο...
Αυτού του είδους τα σχόλια και οι επιθέσεις δεν αφήνουν μεγάλη ευκαιρία για αντιπαράθεση με λόγια και επιχειρήματα - απλώς δείχνουν το αντιδημοκρατικό των ιδεών όσων τα χρησιμοποιούν. Για να μην αναφέρουμε την έλλειψη επιχειρημάτων και την βλακεία τους.

3.Προβολή/αντιστροφή επιχειρημάτων.


Αυτός ο τρόπος ειναι και ο δυσκολότερος για τον απλό άνθρωπο να κατανοηθεί, ιδιαίτερα όταν προσπαθεί να καταλάβει τα επιχειρήματα σε ένα διάλογο.
Εγκειται βασικά στο να πάρει καποιος την τακτική που χρησιμοποιεί ο ίδιος σε μιά αντιπαράθεση και μετά να κατηγορήσει τον αντίπαλό του ότι αυτός ξεκίνησε πρώτος να την χρησιμοποιεί. Αυτό μπορεί να γίνει κατανοητό αν παρακολουθήσει κανείς μια αντιπαράθεση με θέμα την μετανάστευση και την λαθρομετανάστευση, όπου μπορεί κανείς να ακούσει αντιρατσιστές να κατηγορούνται για ρατσισμό εναντια στην ίδια τους την φυλή υπέρ άλλων φυλών,ή ακόμη σε συζητήσεις για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, όπου αυτοι που λενε ότι είναι φταίξιμο του ανθρώπου πολλές φορές κατηγορούνται ότι δεν έχουν επιστημονικά επιχειρήματα και γεγονότα να υποστηρίξουν αυτήν την άποψη. Χρησιμοποιείται πολύ συχνά όταν σε μια συζητηση χάνει κάποιος, και πρέπει να επανακτήσει τον έλεγχο της συζήτησης.

4.Ξαναγράψιμο της ιστορίας.


Εδώ ο προπαγανδιστής φέρνει τον κόσμο στο μέγεθός του, διαστρέφοντας τα γεγονότα ώστε να ταιριάζουν στην κοσμοθεωρία του.
Ενα τρανό παράδειγμα εδώ είναι τα λεγόμενα "Downing Street Memos on the Iraq war", αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε μικρότερης σημασίας θέματα, με μεγάλη ευκολία. Γιατί να πεί ψέματα κάποιος για ιστορικά γεγονότα, όταν με την κατάλληλη προπαγάνδα μπορεί κανείς να επαναδιαμορφώσει την ιστορία όπως τον συμφέρει; Παράδειγμα τα Σκόπια (που προσπαθούν να γίνουν Μακεδονία) ή ακόμη και το θέμα της γενοκτονίας των Αρμενίων από τους Τουρκους (που προσπαθούν να πείσουν ότι τέτοιο πράγμα δεν συνέβη ποτέ).
Τα δογματικά μυαλά βρίσκουν ευκολότερο να απορρίπτουν την πραγματικότητα από το να αλλάζουν απόψεις. Ξαναγράφουν κυριολεκτικά την ιστορία έτσι ώστε να εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους. Και τις περισσότερες φορές μιλάνε με τέτοιον επιβλητικό τρόπο και με τέτοια σιγουριά που σε βάζουν σε πειρασμό να αναρωτηθείς μήπως εσύ έχεις λάθος στο θέμα, και δεν γνωρίζεις σωστά τα γεγονότα.  

5.Η μέθοδος του αποδιοπομπαίου τράγου


Αυτή η μεθοδος δουλεύει καλύτερα όταν οι άνθρωποι αισθάνονται ανασφαλείς ή φοβισμένοι. Είναι μιά μορφή εκμετάλλευσης του φόβου και πρόκλησης αντιπερισπασμού. Η απλούστατη ιδέα εδώ είναι να βρεθεί μια ομάδα ανθρώπων που να κατηγορηθεί για τα κονωνικά ή οικονομικά προβλήματα.
Ετσι είναι εύκολο να υποστηρίξεις την βία εναντίον αυτής της ομάδας αφ'ενός και αφ' ετέρου ότι η ίδια αυτή η ομάδα φταίει με την συμπεριφορά της για τα κακά που την βρήκαν ως αποτέλεσμα. Παράδειγμα εδώ θα φέρω τους Εβραίους επί ναζιστικού καθεστώτος στην Γερμανία.

6.Συγχυση της βίας με την δύναμη - όποιος δεν ασκεί βία είναι αδύναμος


Αυτό είναι ένα πιστεύω που υπάρχει σε μεγάλο αριθμό ατόμων. Μία έκφραση που χρησιμοποιείται συχνά εξάλλου είναι και η "επίδειξη δύναμης", η οποία πολύ συχνά χρησιμοποιείται για να καλύψει πράξεις εξαναγκασμού και καταπίεσης - οπως παραδείγματος χάριν οι πράξεις του καθεστώτος Ασαντ εναντίον του συριακού λαού.
Υπάρχουν πολλές συνέπειες από αυτη την σύγχυση.
Πρώτον, δημιουργείται η εντύπωση σε μεγάλο αριθμό ανθρώπων ότι είναι ισχυροί και ότι πρέπει να διεκδικούν με την επίδειξη βίας - κάνει τους πολέμους και τις συρράξεις ένα απλό άθλημα δύναμης, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι συνέπειες που οι πράξεις μπορεί να φέρουν.
Δεύτερον - και αυτό έχει άμεση σχέση και με τον τρόπο που εκφράζουν την εξωτερική τους πολιτική οι ΗΠΑ - η επίδειξη δύναμης θεωρείται σαν ευγενική και ηθική πράξη που γίνεται για να βοηθήσει λαούς και όχι για την επίτευξη άλλων συμφερόντων.
Ετσι η βία καταλήγει να θεωρείται συνώνυμο της δύναμης, του πατριωτισμού και της ευσεβειας προς τα λόγια του Θεού.

7. Bullying - εκφοβισμός.


Αυτή είναι μια αγαπημένη μεθοδος ιδιαίτερα στα τηλεοπτικά κανάλια. Τρανό παράδειγμα ο κος Αδωνις Γεωργιάδης που φωνάζει, στριγγλίζει και προσπαθεί με κάθε τρόπο να καλύψει με τον θόρυβο που προκαλεί, τα επιχειρήματα των αντιπάλων του.
Αυτή η μέθοδος μπορεί να λειτουργήσει μόνο όταν το αντίπαλον δέος σε μιά συζήτηση πάσχει από έλλειψη αυτοπεποίθησης ή δεν έχει ιδιαίτερες γνώσεις πάνω στο θέμα που συζητείται. Ο "εκφοβιστής" εκμεταλλεύεται αυτήν ακριβώς την έλλειψη αυτοπεποίθησης προκαλώντας σύγχυση στον συνομιλητή και ωθώντας τον σε υποταγή ή συμφωνία.
Συχνά οι άνθρωποι μην αντέχοντας τα πειράγματα και τις φωνές του "εκφοβιστή" από την μια και τα αισθήματα ντροπής και άγχους που τους προκαλούνται από την άλλη λόγω ακριβώς της έλλειψης αυτοπεποίθησης, θεωρούν καλύτερη ιδέα να δεχθούν τα επιχειρήματά του και να υποτάξουν την θέλησή τους ώστε να λήξει το μαρτύριο.
Και έτσι ο "εκφοβιστής" ανακυρήσεται νικητής στην αντιπαράθεση.

8.Συγχυση.


Οπως και με την προηγούμενη τεχνική, αυτή δουλεύει καλύτερα όταν το ακροατήριο εχει έλλειψη αυτοπεποίθησης.
Η ιδέα εδώ είναι να προσπαθήσει κανείς να δημιουργησει μιά σύγχυση στα επιχειρήματα, αλλά να επιμένει ότι η λογική του δεν επιδέχεται αμφιβολία και όποιος διαφωνεί είναι ή ηλίθιος ή πολύ φανατικός για να καταλάβει τα επιχειρήματα.
Τα λιγότερο ανεξάρτητα μυαλά - αυτοί που δεν σκέπτονται πολύ εύκολα χωρίς εξωτερική βοήθεια δηλαδή - θα ερμήνευαν αυτή την τεχνική σαν μια μορφή πολύ επιτηδευμένης σκέψης, και επομένως θα θεωρήσουν ότι όποιος την εφαρμόζει έχει και το δίκιο με το μερος του και είναι ειλιρινής στις απόψεις του..
Η μέθοδος αυτή απαιτεί μια ρητορική που πρέπει να δίνεται με ένα αέρα αυθεντίας, ώστε να δημιουργεί τις εντυπώσεις που θέλει ο προπαγανδιστής να δημιουργήσει, έχοντας ενσωματώσει διάφορες "ανησυχητικές" φράσεις μέσα σε αυτά που λέει. Παραδείγματος χάρη αν κάποιο ακίνδυνο προιόν αναφερθεί μεσα σε μιά συζήτηση που αφορά καρκινογενέσεις, εγκεφαλικές ανωμαλίες, ή άλλα προβληματα υγείας τότε αυτόματα μεσα στο μυαλό των περισσοτέρων θα γίνει, ασυναίσθητα τις περισσότερες φορές, σύνδεση του προιόντος αυτού με αυτά τα προβλήματα υγείας.

9.Λαικισμός.


Ειναι ιδιαίτερα δημοφιλής στις χρονιές των εκλογών.
Ο ομιλητής θεωρεί τον εαυτό του "έναν από τον λαό" και όσοι δεν συμφωνούν μαζί του είναι εχθροί του λαού.
Οι αντίπαλοι είναι συνήθως "ελιτιστές" ή "γραφειοκράτες" ή "εγκαθετοι της κυβερνησης" ή κάποια άλλη κατηγορία που δεν είναι φίλοι του λαού.
Η ιδέα εδώ είναι να κάνουν τον αντίπαλο αντιπαθή και να δημιουργήσουν δυσκολία στον κόσμο να ταυτιστεί με τις ιδέες του.
Πάει συνήθως παρέα με την μέθοδο του αποδιοπομπαίου τράγου.
Το κοινότερο λογικό σφάλμα με τον λαικισμό είναι οτι συνήθως αυτοί που κατηγορούνται σαν "ελιτιστές" είναι αυτοί οι οποίοι έχουν και τις πιό φιλελευθερες ιδέες - άνθρωποι που συνήθως είναι υπέρ μη "ελιτίστικων" ομάδων.

10.Βάζουν μπροστά την θρησκεία και την πίστη στον θεό ή σε μια ανώτερη δύναμη ή ιδεολογία.


Παρόμοιο με τον λαικισμό. Σε ότι αφορά θέματα ηθικής, η ιδέα είναι να ανακυρήξεις τον εαυτό σου και φυσικά τους συμμάχους σου σαν πατριώτες, σαν Χριστιανούς και γνήσιους Ελληνες , απόγονους των αρχαίων Ελλήνων, κάτι που οποιοσδήποτε είναι αντίθέτων απόψεων, δεν είναι.
Βασικά ο Θεός αγαπάει τους Ελληνες, το ΛΑΟΣ, την ΝΔ και την Ελλάδα. Και φυσικά μισεί τους φόρους και οτιδήποτε δεν ανήκει στις προηγούμενες τέσσερις κατηγορίες. Ο ομιλητής μιλάει σαν εκπρόσωπος του Θεού γιά όλους τους Ελληνες, και προκαλεί οτιδήποτε είναι ανήθικο και αντίθετο με αυτό που πιστεύει. Λέγοντα "Θεός" εδώ μπορούμε να θέσουμε μια οποιαδήποτε ιδεολογία, ιδιαίτερα των τύπων σε -ισμός.
Είναι μια τεχνική χαμηλού επιπέδου που χρησιμοποιείται από όλες τις οντότητες ολοκληρωτικού χαρακτήρα - από κράτη έως θρησκείες.

11.Κορεσμός. 


Υπαρχουν τρία συστατικά για να επιτευχθεί ο επιτυχημένος κορεσμός : να επαναλαμβανεις συνεχώς τα ίδια και τα ίδια, και τέλος να είσαι πανταχού παρόν.
Το μήνυμα πρέπει να επαναλαμβάνεται συνεχώς ξανά και ξανά και ξανά και πρέπει να βρίσκεται παντού.
Η πραγματικότητα και η αλήθεια, όπως και τα εξακριβομένα δεδομένα για το μήνυμα - δηλαδή αν ισχύει ο ισχυρισμός ή είναι ψευδής - δεν έχουν καμμία σχέση με την αποτελεσματικότητα της μεθοδου του κορεσμού.
Υπάρχει το ψυχολογικό φαινόμενο κατά ο οποίο αν κάποιος βρίσκεται εκτεθιμένος στο ίδιο μήνυμα συνεχώς, άσχετα αν το μήνυμα είναι αληθές ή όχι τότε αρχίζει και δημιουργείται μέσα στο μυαλό αυτού που λαμβάνει το μήνυμα η άισθηση ότι το μήνυμα έχει νόημα, ότι είναι και αληθες.
Αν κάτι λεχθεί αρκετές φορές από διαφορετικούς ανθρώπους , τότε πολλοί θα αρχίσουν να πιστεύουν ότι είναι και αλήθεια.
Προσωπικό σχόλιο : Για αυτόν τον λόγο εξαλλου βλέπουμε τόσες αναρτήσεις σε αυτό το Blog που αντιγράφουν κομματικές θέσεις συγκεκριμένου κόμματος και αναρτημένα από φαινομενικά διαφορετικούς ανθρώπους.  

12.Δυσφήμηση της εκπαίδευσης:

Υπάρχει μια ανησυχητική τάση να θεωρούνται όσοι έχουν εκπαίδευση κάπως ανώτερη από των γύρω τους να θεωρούνται "ελιτιστές".
Για πολλούς η ανώτερη εκπαίδευση θεωρείται όχι τόσο στα υπέρ της αξιοπιστίας ενός ανθρώπου αλλά μάλλον στα κατά.
Η εκπαίδευση όπως και δείγματα ότι άποιος έχει μάθει να σκέπτεται κριτικά και λογικά, δημιουργεί ένα αίσθημα απειλής σε όλους τους μικρόμυαλους και σε αυτούς που έχουν συνηθίσει να σκέπτονται σαν πρόβατα σε κοπάδι - καθόλου.

13.Ενοχος λόγω συγγένειας.

Πως δουλεύει: αν ο ξάδερφος σου , είναι κλέφτης τότε πιθανότατα με βάση την συγγένειά σου να είσαι και εσύ κλέφτης.

14.Εκτροπή.

Αυτό συμβαίνει όταν έχει φέρει τον αντιπαλο σε κατάσταση άμυνας οπότε προσφέυγει σε αυτή την μέθοδο για να γλυτώσει.
Οταν αρχίζει να σε συγκρίνει με κάποιον ιδιαιτερα αντιπαθητικό ή κλέπτη ή κάποιον που θα κάνει το κοινό να σε αντιπαθήσει. Εχει σχέση με την μέθοδο "Ενοχος λόγω συγγένειας".
Ή αναφέρουν οτι θα πρέπει να κοιτάξουμε το μέλλον και να κινηθούμε προς τα εμπρός, λες και αν συζητήσουμε πως καταλήξαμε σε αυτό το σημείο που είμαστε, θα δημιουργήσει πρόβλημα στο να κοιτάξουμε το μέλλον.
Κάθε προσπάθεια να ξεφύγεις και να γυρίσεις στο αρχικό θέμα συνήθως αντιμετωπίζεται μετά με ειρωνικά σχόλια.
Το συγκεκριμένο το εφαρμόζουν συνήθως οι πολιτικοί όταν αλλάζουν συζήτηση για ένα θέμα όπου μπορούν να βρεθούν εκτεθιμένοι.

Δεν αφορούν μόνο τρόπους προπαγάνδας αλλά τρόπους διαστροφής ιδεών και λόγων, ώστε να επικρατήσουν οι ιδέες μας έναντι του αντιπάλου.

Αυτοί οι τρόποι είναι απλοικά δοσμένοι.
Θα μπορούσαν να δωθούν με διαφορετικό, πιό εκλεπτυσμένο και αναλυτικό τρόπο, αλλά θεωρώ ότι το blog είναι ένας τόπος όπου πρέπει κανείς να αναφέρει τις απόψεις του όσο το δυνατόν πιό εκλαικευμένα.

blog zougla.gr