Σχόλιο προ κειμένου. Παρότι ο τίτλος του άρθρου είναι προμετωπίδα στο blog μας, οι πολιτικοϊδεολογικές μας διαφορές με την Μαίρη Διακολιού είναι τεράστιες και πολλές. Συνοψίζονται δε στην άποψή μας ότι, ο Δημοκρατικός Σοσιαλισμός είναι προϊόν μιας κοινωνίας με ακμάζουσα μεσαία τάξη - γεγονός που δεν <<συνάδει>> με την σημερινή φάση ανάπτυξης του καπιταλισμού. Παρόλα αυτά, αναρτούμε το αδημοσίευτο άρθρο της Μαίρης Διακολιού, γιατί στη βάση του εμπεριέχει τον σωστό πυρήνα του προβληματισμού για την αριστερά του 21ου αιώνα.
Οδόφραγμα
Η κατάρρευση του Υπαρκτού Σοσιαλισμού δεν χτύπησε μόνο τον κομμουνιστικό χώρο αλλά και όλες τις εκφάνσεις της Αριστεράς, δηλαδή τους σοσιαλδημοκράτες και τους σοσιαλιστές.
Παρότι ως κομματικοί σχηματισμοί τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα στην Ευρώπη, αλλά και τα σοσιαλιστικά σε παγκόσμιο επίπεδο συνέχιζαν να παίζουν ρόλο, πολλές φορές και πρωταγωνιστικό, η απόκλισή τους από τη δεξιά κυρίαρχη ιδεολογία και πρακτική ήταν μικρή και βασικά εκφραζόταν ως άμυνα του κοινωνικού κράτους απέναντι στην επέλαση του νεοφιλελευθερισμού. Ιδιαίτερα οι Ευρωπαίοι σοσιαλδημοκράτες, πολλές φορές θυσίασαν και «τεμάχια» του ίδιου του κοινωνικού κράτους για να περισώσουν θέσεις εργασίας στην βιομηχανία προς χάριν της ανταγωνιστικότητας.
Σχεδόν για μια εικοσαετία, η αντίληψη της παντοκρατορίας των ελεύθερων αγορών και του μηδαμινού παρεμβατικού ρόλου του κράτους στην οικονομία ήταν ο γενικός μπούσουλας. Όμως, μετά την παγκόσμια κρίση τα πράγματα έχουν αλλάξει. Η πανάκεια για την ανάπτυξη που λέγεται «ελευθερία των αγορών» αμφισβητείται ριζικά και ο παρεμβατικός χαρακτήρας του κράτους στην οικονομία υμνείται και από φιλελεύθερους, όπως πχ στη χώρα μας ο κ. Σαμαράς, σημερινός πρόεδρος της ΝΔ με την πρόταση του κοινωνικού φιλελευθερισμού. Άλλωστε, και στην ίδια τη μητρόπολη του καπιταλισμού, τις ΗΠΑ, ο πρόεδρος Ομπάμα προσπαθεί να κτίσει κάποιο κοινωνικό κράτος με την πολιτική του για την υγεία, αλλά και να ορθώσει νομικά κωλύματα στην ανεξέλεγκτη δράση των χρηματοπιστωτικών οργανισμών, δηλαδή στους «λύκους» των αγορών.
Επιπλέον, πρέπει να γίνει κατανοητό σε όλους όσοι επιζητούν τη διέξοδο από τη σημερινή παγκόσμια κρίση ότι αυτό που στην αρχή φάνηκε σαν κατάρρευση της μη «πραγματικής οικονομίας» και σήμερα φαίνεται ως κρίση από την υπερχρέωση αρκετών χωρών, κυρίως του ευρωπαϊκού νότου, στην πραγματικότητα είναι μία κρίση που στην κλασσική μαρξιστική ορολογία χαρακτηρίζεται ως κρίση λόγω υπερπαραγωγής.
Είναι ζήτημα χρόνου οι νέοι ασιατικοί γίγαντες, και κυρίως η Κίνα, να βυθιστούν σε μια πρωτόγνωρη οικονομική ύφεση γιατί το μοντέλο ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας που βασίστηκε στην υπερχρέωση ανθρώπων, νοικοκυριών και χωρών η οποία τροφοδοτούσε την κατανάλωση, έκλεισε τον κύκλο του.
Μέσα σ’ αυτές τις ιστορικές συνθήκες, η Αριστερά του Αύριο κάνει διστακτικά τα πρώτα της βήματα. Οι πρωτοφανείς σε μαζικότητα εκδηλώσεις της πρωτομαγιάς παγκοσμίως και οι οξυμένες κοινωνικές συγκρούσεις σε διάφορες χώρες, το δηλώνουν απερίφραστα: Το «τέλος της Ιστορίας» ανήκει στο νεοφιλελεύθερο χθες. Όμως, εδώ, σήμερα, τίθεται ένα ερώτημα: Ποια είναι η Αριστερά του Αύριο; Επειδή η θετική δράση αρχίζει με την απόρριψη της αρνητικής σκέψης, ας δούμε ποια δεν θα είναι η Αριστερά του Αύριο.
Σίγουρα, Αριστερά του Αύριο δε θα είναι τα ιστορικά απολιθώματα περασμένων περιόδων, τα μπολσεβίκικα κόμματα και οργανώσεις (σταλινικοί, τροτσκιστές και λοιποί). Κι αυτό για δυο πολύ συγκεκριμένους λόγους: α) η εποχή μας, ελάχιστα θυμίζει την εποχή του Μεσοπολέμου. Με απλά λόγια, ο υλικός μας πολιτισμός, η οικονομική βάση και η κουλτούρα του σήμερα και οι ιστορικές μας εμπειρίες δεν επιτρέπουν καμία λανθασμένη ανάγνωση της κοινωνικής πραγματικότητας και της ιστορικής φάσης που διανύουμε. Η ατμομηχανή της Ιστορίας, η πρωτοπορία της εργατικής τάξης, το βιομηχανικό προλεταριάτο, είναι μία μικρή πληθυσμιακή μειοψηφία στις σύγχρονες αναπτυγμένες καπιταλιστικά χώρες της Δύσης. Ο μαρξιστικός μηχανισμός της επαναστατικής διαδικασίας, εκ των πραγμάτων είναι ανεπαρκής σήμερα και αδυνατεί ιστορικά να προβάλει ως πειστική απάντηση. β) Ο μαρξισμός ως δημιούργημα της δυτικής και κυρίως της ευρωπαϊκής σκέψης ουσιαστικά δεν μπόρεσε να επιβιώσει έξω από το δυτικό κόσμο παρά μόνο ως αντιαποικιακή δύναμη εθνικής συγκρότησης. Το παράδειγμα της σημερινής Κίνας, αποδεικνύει την ενάργεια της διαπίστωσης. Στην Κίνα, παρ’ όλες τις εθνικές και ταξικές συγκρούσεις, παρά τα σφυροδρέπανα, τις κόκκινες σημαίες και τη σκέψη του Μάο Τσε – τουνγκ, η «Μεγάλη Πορεία» κατέληξε στη λατρεία του δολαρίου και στην εκμετάλλευση των Κινέζων εργατών και του κινεζικού λαού από τον Μολώχ του κεφαλαίου. Ο αναδυόμενος κινεζικός νεοϊμπεριαλισμός, παρά τα πήλινα πόδια του, προβάλλει
απειλητικός στην παγκόσμια σκηνή και ήδη λαοί και εθνότητες στο εσωτερικό της χώρας βιώνουν έναν στυγνό ολοκληρωτισμό.
Σίγουρα, Αριστερά του Αύριο δεν θα είναι η σοσιαλδημοκρατία των τελευταίων είκοσι ετών. Οι μεταβιομηχανικές κοινωνίες της Δύσης, υπέσκαψαν σε μεγάλο βαθμό τα θεμέλια της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας. Ο βιομηχανικός εργάτης και τα συμμαχικά του κοινωνικά στρώματα (εργάτες γης και λοιποί) δεν μπορούν να συγκροτήσουν πληθυσμιακά το κοινωνικό υπόστρωμα που πάνω του θα κτιστούν πολιτικοί σχηματισμοί. Άλλωστε, οι νεόπτωχοι, οι άνεργοι, οι μετανάστες και το λούμπεν προλεταριάτο βρίσκονται, όπως πάντα βρίσκονταν (πχ τέλος της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης), απέναντι στη μηχανιστική μεταφορά της εργοστασιακής ειρήνης και οργάνωσης στο επίπεδο της κοινωνίας.
Σίγουρα, Αριστερά του Αύριο δεν θα είναι τα κινήματα και τα κόμματα που συγκροτήθηκαν στη βάση κάποιων αιτημάτων αιχμής (οικολογία, φεμινισμός, κοινωνία πολιτών κλπ). Σε μια εποχή που το κοινωνικό αίτημα θα είναι ολιστικό, οι αποσπασματικές αιτιάσεις δεν μπορούν να συγκροτήσουν εναλλακτικό κοινωνικό μοντέλο. Έτσι, η αυτόνομη παρουσία τους, όσο θα κορυφώνεται η κρίση, θα αποδυναμώνεται.
Σίγουρα, η Αριστερά του Αύριο, στην τελική της μορφή, δε θα διακατέχεται στο παραμικρό απ’ την κουλτούρα του αίματος και των συγκεντρωτικών μηχανισμών. Η ιστορική εμπειρία του 20ού αιώνα κατέδειξε ότι όταν διάφορα κόμματα και κινήματα πήραν δια της βίας την εξουσία και υπέταξαν την κοινωνία στο μηχανισμό του φορέα ανατροπής, στην πράξη, στραγγάλισαν την κοινωνία. Η πτώση ήταν ζήτημα χρόνου.
Μέσα από αυτό το πλαίσιο αναφοράς μπορούμε να διακρίνουμε τα γενικά χαρακτηριστικά της Αριστεράς του Αύριο.
Η Αριστερά του Αύριο θα συγκροτηθεί κατά τη διάρκεια μίας αργόσυρτης πορείας συγκρούσεων και συνθέσεων, ώσπου να διαμορφώσει σε παγκόσμιο επίπεδο ένα ολιστικό κοινωνικό μοντέλο. Αυτό σημαίνει ότι θα υλοποιεί μέρα τη μέρα, πόντο τον πόντο, χώρα τη χώρα, τους στόχους της. Στην πράξη, θα είναι μια πολιτική συμμαχία των πλατειών λαϊκών στρωμάτων (περιθωριοποιημένων, μισθωτών και μεσοαστών) πάνω στη βάση ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου, ενός νέου τρόπου ζωής. Κύρια αιτίαση ή η αιχμή του δόρατος, δεν θα είναι ο
ταξικός αγώνας, αλλά το κοινωνικοηθικό αίτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για ζωή, εργασία, μόρφωση, δικαιοσύνη και ελευθερία.
Σήμερα, στη χώρα μας, έστω και σε «σπερματικό» στάδιο και παρά τις δυσμενείς συνθήκες (διαχείριση της οικονομικής κρίσης και προσφυγή στο ΔΝΤ), η Αριστερά του Αύριο δηλώνει την παρουσία της σε επίπεδο κοινωνικών αγώνων:
Στην Αριστερά του Αύριο, ανήκουν οι κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας των συνδικαλιστικών οργανώσεων και του λαού μας ενάντια στα μέτρα της Κυβέρνησης
Το αίτημα για τιμωρία των υπαιτίων της οικονομικής κατάστασης της χώρας και η ώριμη κοινωνική ηθική που απαιτεί από τους Ταγούς ταύτιση λόγων και πράξεων, εντιμότητα, διαφάνεια και κοινωνική – στο μέτρο του δυνατού- δικαιοσύνη δεν είναι απλώς χαρακτηριστικά της Αριστεράς του Αύριο αλλά η ίδια η Αριστερά του Αύριο.
Κάτω απ’ αυτό το πρίσμα, ο χώρος του δημοκρατικού σοσιαλισμού, η μόνη Αριστερά που σε μεγάλο βαθμό έχει τα χαρακτηριστικά της Αριστεράς του Αύριο, πρέπει και μπορεί να συγκροτηθεί . Αν δε θέλουμε η χώρα μας να οδηγηθεί στο γκρεμό κυνηγώντας αναπαλαιωμένα οράματα του αδιέξοδου χθες, πρέπει όλοι εμείς να συνταχθούμε, να προτείνουμε και να δράσουμε.
Μαίρη Διακολιού
- (Πρώην) -
- (Πρώην) -
Μέλος Εθνικού Συμβουλίου ΠΑΣΟΚ
Πολιτευτής Β’ Αθηνών
Υποψήφια για τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ για τη δημαρχία του Αμαρουσίου
Δικηγόρος 2010
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου