(Κυρ. 10/11/13 - 12:47)
Του ΗΛΙΑ ΚΟΡΔΑΛΗ*
Η σκληρή αλήθεια είναι πως όταν κάποιος ή κάποια ανοίγει να διαβάσει ένα βιβλίο για τον κομμουνισμό από τις πρώτες σελίδες «μπουκώνει». Ιδιαίτερα δε ο νεότερος κόσμος, που δεν είναι εξοικειωμένος με λέξεις, έννοιες, προτάσεις του θεωρητικού οπλοστασίου του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Και τότε είναι που χρειάζονται τα λεξικά ή τα «ιδιαίτερα μαθήματα» απ’ τους απανταχού «μπαμπάδες» και «μαμάδες» του κινήματος· μόλις όμως τον γνωρίζουν – ειδικά τα νέα παιδιά – δεν θέλουν να ακούσουν πλέον για «κομμουνισμό»…
Η Μπίνι Αντάμτσακ όμως προσπαθεί (και καταφέρνει!) το αυτονόητο: να κάνει στον απλό κόσμο προσιτό τον κομμουνισμό ώστε να τον αγαπήσει!
Με ποιον τρόπο; Μα φυσικά με το πραγματικά πρωτότυπο βιβλιαράκι της – 88 μόλις σελίδων και με εικονογράφηση δική της – που κυκλοφόρησε πρόσφατα με τίτλο Κομμουνισμός: Μια μικρή ιστορία για το πώς επιτέλους θα αλλάξουν όλα, σε μετάφραση της Σοφίας Κουσιάντζα, από τις εκδόσεις Νήσος (στη σειρά «λήμματα»).
Φυσικά έχει ιδιαίτερη αξία το γεγονός πως η ίδια η Μπίνι ζει «στο αντεπαναστατικό κέντρο», τη Γερμανία. Ζει στο Βερολίνο, «όπου η νύχτα είναι μεν μεγάλη, αλλά ο ήλιος όχι ιδιαίτερα καυτός». Γεννημένη το 1979 με σπουδές στη Φιλοσοφία, σήμερα εργάζεται – κατά προτίμηση λίγο – ως συγγραφέας, περφόρμερ, εικαστική καλλιτέχνιδα και υποψήφια διδάκτορας.
Ψηλαφώντας τον κομμουνισμό με «καθημερινή αξία χρήσης», η Μπίνι Αντάμτσακ αρχίζει τη μικρή της ιστορία, που είναι γραμμένη σε γένος θηλυκό, βάζοντας το πρώτο ερώτημα: «Τι είναι κομμουνισμός;». Απαντώντας μας αρχικά πως ο «κομμουνισμός είναι η κοινωνία που εξαλείφει όλα τα δεινά από τα οποία υποφέρουν οι άνθρωποι στη σημερινή κοινωνία, στον καπιταλισμό», συνεχίζει τη συλλογιστική της: «Μπορεί μεν ο κομμουνισμός να είναι καλό γιατρικό, αλλά δεν είναι και πανάκεια, παρά γιατρεύει μόνο τα δεινά του καπιταλισμού. Για παράδειγμα, αν ένας άνθρωπος έχει και βήχα και συνάχι και παίρνει φάρμακο για το βήχα, τότε του περνάει ο βήχας αλλά του μένει το συνάχι. Έτσι και ο κομμουνισμός δεν γιατρεύει όλα τα δεινά, παρά μόνο όσο προκαλεί ο καπιταλισμός;» Οπότε έπεται νέο ερώτημα: «Τι είναι ο καπιταλισμός;» και γιατί τελικά είναι ανίατη αρρώστεια; Πως γεννήθηκε; «Προκειμένου να καταλάβουμε πως λειτουργεί ο καπιταλισμός πρέπει να δούμε λίγο πιο προσεκτικά τι πράγμα είναι αυτή η εργασία». Προκύπτει όμως και νέο ερώτημα: γιατί «για να καταλάβουμε πως λειτουργεί το εργοστάσιο, πρέπει να δούμε τι ακριβώς κάνει το εργοστάσιο όταν πουλά για να αγοράσει, με σκοπό να ξαναπουλήσει και πάει λέγοντας». Τι είναι συνεπώς η αγορά; «Για να καταλάβουμε όμως πώς γίνεται να έχουμε όλο και περισσότερα πράγματα, όπως ατμοσίδερα, τα οποία ωστόσο κανείς δεν μπορεί να αγοράσει, πρέπει να μελετήσουμε αυτή την προβληματική κατάσταση που λέγεται «κρίση». Τι είναι λοιπόν η κρίση;
«Τώρα οι άνθρωποι κάθονται περιτριγυρισμένοι από απούλητα ατμοσίδερα και σκέφτονται τον καπιταλισμό. Διότι τουλάχιστον κατάλαβαν επιτέλους ότι αυτός φταίει για όλα. «Ρόιδο μας τα κανε αυτός ο καπιταλισμός!» σκέφτονται. «Πρώτα μας έκανε καλά καλά να δυστυχήσουμε και μετά όλο χάλαγε κι από πάνω». Κάπου αλλού γράφει: «Κι εν πάση περιπτώσει αυτόν τον καπιταλισμό τον έχουμε ήδη πάρα πολύ καιρό – κάπου διακόσια με πεντακόσια χρόνια- ε, τέλος πάντων, φτάνει πια!Ήρθε η ώρα να δοκιμάσουμε και τίποτα καινούργιπ. Καμιά αλλαγή ποτέ δεν έβλαψε!» «Ναι, αλλά τι να δοκιμάσουμε;» «Ο κομμουνισμός είναι, βρε παιδιά… Κομμουνισμό πρέπει να κάνουμε!» «Αλλά τι κομμουνισμό;» ρωτάνε. Κι η απάντηση: «Για να βρούμε επομένως ποιος κομμουνισμός είναι ο καλύτερος, πρέπει να δούμε ποιος από τους διάφορους κομμουνισμούς εξαλείφει όλα τα δεινά του καπιταλισμού – και όχι μόνο λίγα ή αρκετά».
Οπότε οι άνθρωποι της ιστορίας βάζουν το ερώτημα «Τι να κάνουμε;» και πιάνουν αμέσως δουλειά! Και κάνουν όχι μόνο μία αλλά έξι προσπάθειες για να πετύχουν τον κομμουνισμό των επιθυμιών τους!
Στον επίλογο με τίτλο «Για τη συγκρότηση μιας κομμουνιστικής επιθυμίας 2004/2006/2010/2013» η Μπίνι Αντάμτσακ μας υπενθυμίζει πως ο «περιορισμός που επιβάλλει ο καπιταλισμός στη δημοκρατία έγινε ολοφάνερος όταν λίγους μήνες πριν από τις ελληνικές βουλευτικές εκλογές του 2012 γερμανίδες πολιτικοί συνιστούσαν στις ελληνίδες να αναβάλλουν τις εκλογές ή ζητούσαν ευθέως να αποσταλεί ένας «επίτροπος υπεύθυνος για τον πρϋοπολογισμό», που θα ήταν υπεράνω του ελληνικού κοινοβουλίου. Το δίδαγμα που έβγαινε από αυτήν την επίδειξη ισχύος ήταν ότι υπό συνθήκες καπιταλισμού η δημοκρατία παραμένει εντός ορίων, ότι τελειώνει εκεί όπου θα μπορούσε να αρχίσει να γεννά προβλήματα».
Τι χρειάζεται στην εποχή μας; «Χρειάζεται επομένως κάποιο θάρρος για να αρθρώσεις, να σκιαγραφήσεις και να δώσεις στην κομμουνιστική επιθυμία ένα προσωρινό τεχνητό αντικείμενο, που με τη σειρά του θα γεννήσει μια κομμουνιστική επιθυμία… Πρέπει να εφευρεθεί, πρέπει να γίνει αντικείμενο επιθυμίας. Να επιθυμείς την επιθυμία. Αυτή είναι η κομμουνιστική επιθυμία: επιτέλους η αθλιότητα να λάβει ένα τέλος».
Η ίδια η Μπίνι Αντάμτσακ, νέα και στην ηλικία αλλά και στην ψυχή, είναι αισιόδοξη, δηλώνοντας πως «σε πρώτη φάση το «αιώνιο παρόν» του καπιταλισμού φτάνει στο τέλος του και για πρώτη φοράέπειτα από καιρό η ιστορία είναι πάλι ανοιχτή σε προτάσεις».
*Δημοσιεύθηκε στο «Πρίν» την Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2013
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου