(Κυρ. 08/06/14 - 13:20)
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΥ*
Το άρθρο που ακολουθεί γράφτηκε πριν από δύο χρόνια. Σαν θέμα του έχει κυρίως την πολιτική του ΚΚΕ αλλά και γενικότερα την πολιτική της αριστεράς στην Ελλάδα. Δεν αναρτήθηκε τότε για δύο λόγους: Ο πρώτος είναι πως είχα κάποιες αμφιβολίες όσον αφορά την πολιτική και εκλογική συμπεριφορά του εκλογικού σώματος.
Οι τελευταίες εκλογές έδειξαν το αβάσιμο των αμφιβολιών μου. Ο δεύτερος λόγος είναι πως περίμενα να δω πως θα εξελιχτούν τα πράγματα στο ΚΚΕ. Μετά το συνέδριό του ξεκαθαρίστηκε κι αυτή η κατάσταση. Πέρα από τα παραπάνω βάρυνε αποφασιστικά και η, με γεωμετρική πρόοδο αυξανόμενη, πιθανότητα μιας ιστορικών διαστάσεων ήττας και συντριβής του εργατικού και του αριστερού κινήματος.Καλώς ή κακώς, εύκολα ή δύσκολα το βάρος της απάντησης στην επέλαση του καπιταλισμού πέφτει στις πλάτες της αριστεράς και ιδιαίτερα της ελληνικής η οποία καλείται να ανοίξει δρόμους πρωτόγνωρους σε παγκόσμιο επίπεδο. Ακολουθεί το άρθρο όπως γράφτηκε πριν από 2 χρόνια.
Η καπιταλιστική κρίση που σοβεί εδώ και μια πενταετία περίπου, πήρε στη χώρα μας δραματική για τους εργαζόμενους και οξεία μορφή έχοντας στο επίκεντρό της την κρίση του δημοσίου χρέους. Οι εξαιρετικά βίαιες, για τους εργαζόμενους και τα κατώτερα μικροαστικά στρώματα, διαδικασίες αντιμετώπισης της κρίσης και μετασχηματισμού του καπιταλιστικού προτύπου οργάνωσης της οικονομίας είχαν σαν αποτέλεσμα να έρθει πάλι στο πολιτικό προσκήνιο η αριστερά και οι πολιτικές προτάσεις της. Μια σειρά κινημάτων και διαμαρτυριών με μεγάλη μαζικότητα άρχισαν να φέρνουν στο προσκήνιο το λαϊκό παράγοντα. Αν και μπορούμε να διακρίνουμε κάποια πρώτα σκιρτήματα της λαϊκής αφύπνισης, σαν απρόσμενο προάγγελο, στην εξέγερση του Δεκέμβρη του 2008 οι λαϊκές κινητοποιήσεις απέκτησαν μαζικότητα και μια σχετική χρονική και εσωτερική συνέπεια από το 2010 σαν προσπάθειες αντίδρασης και αντιμετώπισης της ολομέτωπης επίθεσης του διεθνούς κεφαλαίου ενάντια στην εργασία και στα όποια δικαιώματά της.
Η διαδικασία της αφύπνισης και της πιο συνειδητής πολιτικής στάσης εκφράστηκε και στις εκλογές της 6ηςΜαΐου και της 17ης Ιουνίου. Δυο είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα αυτών των εκλογών που πρέπει να απασχολήσουν σοβαρά την αριστερά και τα κόμματά της κομμουνιστικά ή μη. Το πρώτο είναι η τεράστια αύξηση των ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ και στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις και η πολύ μεγάλη μείωση των ποσοστών του ΚΚΕ κατά την δεύτερη αναμέτρηση. Στην προσπάθειά μας να προσδιορίσουμε τα αίτια της συγκεκριμένης εκλογικής συμπεριφοράς ας δούμε τα χαρακτηριστικά των ψηφοφόρων κατά την εκλογική αναμέτρηση του Ιουνίου στο επόμενο χάρτη και στον πίνακα που ακολουθεί τα χαρακτηριστικά των ψηφοφόρων των κομμάτων. Στη συνέχεια, και για να μπορέσουμε να διακρίνουμε τόσο τους γενικότερους λόγους των πολιτικών συμπεριφορών των κομμάτων της αριστεράς σήμερα, όσο και τα συμπεράσματα στα οποία μπορούμε να καταλήξουμε θα προσπαθήσουμε να προχωρήσουμε σε μια ανάλυση της δομής της ελληνικής οικονομίας και της ταξικής σύνθεσης της κοινωνίας σε συνάρτηση με τις πολιτικές προτάσεις των κομμάτων της αριστεράς.
Ας αρχίσουμε με την παράθεση των δεδομένων της συμπεριφοράς του εκλογικού σώματος στις εκλογές της 17ης Ιουνίου. Στο χάρτη βλέπουμε το πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και ποιο κόμμα ήρθε πρώτο στις διάφορες περιοχές του. Στον πίνακα βλέπουμε μια σειρά από ποιοτικά χαρακτηριστικά των ψηφοφόρων των διαφόρων κομμάτων.
ΠΙΝΑΚΑΣ 1
Τι μπορούμε να συμπεράνουμε από τα παραπάνω;
1. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει σημαντικότατη επιρροή, κατά πολύ μεγαλύτερη της ΝΔ, στους μισθωτούς, στους φοιτητές και στους άνεργους, ενώ έχει μικρότερα ποσοστά στο μη οικονομικά ενεργό πληθυσμό δηλαδή νοικοκυρές και συνταξιούχους.
2. Ο ΣΥΡΙΖΑ υπερέχει της ΝΔ στα αστικά κέντρα ενώ μειονεκτεί στα ημιαστικά και αγροτικά κέντρα.
3. Ο ΣΥΡΙΖΑ υπερέχει, της ΝΔ, στους έχοντες εκπαίδευση μεγαλύτερη της υποχρεωτικής ενώ η ΝΔ υπερέχει σημαντικά σους έχοντες τη βασική εκπαίδευση.
4. Ο ΣΥΡΙΖΑ υπερέχει σε σημαντικό βαθμό της ΝΔ στις μικρότερες ηλικίες ενώ η κατάσταση αντιστρέφεται όσο η ηλικία αυξάνεται.
5. Τα δεδομένα του πίνακα φανερώνουν πως η επιρροή του ΚΚΕ είναι σχεδόν ίδια σε όλες τις παραπάνω κατηγορίες. Δεν έχει κάποια ιδιαίτερη διαφοροποίηση στην επιρροή του στους μισθωτούς, στους άνεργους, στους νέους ή στα αστικά κέντρα.
Από τα παραπάνω μπορούμε να συμπεράνουμε πως η ψήφος της 17ης Ιουνίου ήταν ιδιαίτερα ταξική και ως εκφραστή της επέλεξε, με συντριπτικό τρόπο, το ΣΥΡΙΖΑ.
Εδώ πρέπει να προσπαθήσουμε να δώσουμε κάποιες πρώτες απαντήσεις. Γιατί οι μισθωτοί, οι άνεργοι και οι νέοι προτίμησαν να εκφράσουν την πολιτική ριζοσπαστικοποίησή τους μέσα από το ΣΥΡΙΖΑ και όχι μέσα από το ΚΚΕ ή την ΑΝΤΑΡΣΥΑ; Μήπως ήσαν οι οικονομικές αναλύσεις και οι θέσεις του για την οικονομία πιο πλήρεις; Φυσικά όχι. Αυτές υπολείπονται κατά πολύ των οικονομικών αναλύσεων των υπόλοιπων δύο αριστερών σχηματισμών χωρίς όμως κι αυτές να πιάνουν την ουσία των οικονομικών φαινομένων. Μήπως οι θέσεις του για την ΕΕ και το ευρώ; Φυσικά όχι. Αυτές βρίσκονται πίσω και από τις διαθέσεις μεγάλου ποσοστού των ψηφοφόρων του. Μήπως τότε η σαφήνεια των γενικότερων θέσεών του; Δε νομίζω. Για το μόνο για το οποίο δε μπορεί να «κατηγορηθεί» ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η σαφήνεια των θέσεών του. Όχι βέβαια πως τα προγράμματα των υπόλοιπων, και ιδιαίτερα του ΚΚΕ, έχουν κάποια σαφήνεια και πληρότητα. Κάθε άλλο.
Τι ήταν τότε εκείνο το οποίο έδωσε τη δυνατότητα στο ΣΥΡΙΖΑ να εκφράσει την ριζοσπαστικοποίηση των πληττόμενων από την κρίση πολιτών; Ποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του έκαναν τους εργαζόμενους, τους νέους και τους άνεργους να επιλέξουν αυτόν ως εκφραστή των συμφερόντων τους; Αν και φυσικά οι παράγοντες που καθορίζουν την πολιτική συμπεριφορά και την συνείδηση των ανθρώπων είναι μία συνιστώσα με πολλές συνισταμένες κάποιες είναι κυρίαρχες και ας προσπαθήσουμε να τις εντοπίσουμε:
1. Η υιοθέτηση από το ΣΥΡΙΖΑ, και η επιθετική προβολή, της θέσης για μια αριστερή κυβέρνηση που θα εφαρμόσει κάποιες φιλολαϊκές, τουλάχιστον, πολιτικές τώρα. Άμεσα. Η παραπάνω πρόταση έγινε μέσα σε ένα κλίμα άγριας επίθεσης του κεφαλαίου στην εργασία με λεηλασία των εισοδημάτων και των κοινωνικών καταχτήσεων και ενώ οι προηγούμενες μαζικές αντιδράσεις είχαν δείξει τα όριά τους και την αδυναμία τους να βάλουν φραγμούς στη λεηλασία της ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων. Απέναντι σε αυτή την ενωτική επίθεση η θέση του ΚΚΕ ήταν πως αυτή η θέση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν προσχηματική και ψεύτικη και απέρριπτε μετά βδελυγμίας κάθε τέτοιο ενδεχόμενο με τρόπο πολλές φορές αλαζονικό και προσβλητικό για όσους, πολλούς, αριστερούς υιοθετούσαν τη θέση για τη διερεύνηση, τουλάχιστον, μιας τέτοιας προοπτικής.
Η πολιτική στάση του ΚΚΕ απέναντι στις συνεργασίες όχι μόνο σε κυβερνητικό επίπεδο αλλά ακόμη και στο σημαντικό πεδίο της κινηματικής και συνδικαλιστικής δράσης είναι βασική επιλογή και δε συνδέεται καθόλου με τις διαφορές σε πολιτικές θέσεις. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός πως το ΚΚΕ αρνείται ακόμη και το διάλογο για ένα τέτοιο ενδεχόμενο αρνούμενο να θέσει ακόμη και τους δικούς του όρους. Οι αιτιάσεις του απέναντι στο ΣΥΡΙΖΑ, για τη μη αποδοχή της πρότασής του για συνεργασία, εστιάζονται στις θέσεις του ΖΥΡΙΖΑ για την ΕΕ και το ευρώ. Το προσχηματικό της αιτιολόγησης αυτής καταπίπτει με την άρνηση ακόμη και της συζήτησης πρότασης της ΑΝΤΑΡΣΥΑ για κοινή δράση όπου και δεν υπάρχει αυτό το πολιτικό εμπόδιο μια και οι θέσεις της ΑΝΤΑΡΣΥΑ είναι για έξοδο από την ΕΕ και την ευρωζώνη.
Οι ανθενωτικές πολιτικές του και η μετωπική αντιπαράθεσή του με κάθε αριστερό σχηματισμό είναι στρατηγική επιλογή του ΚΚΕ. Κατά τις τελευταίες μάλιστα εκλογικές αναμετρήσεις η στάση του ΚΚΕ ήταν εξαιρετικά επιθετική απέναντι στο ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο και κυρίως στο επίπεδο των θέσεών του αλλά και στο επίπεδο των υποτιθέμενων επιθυμιών του καταφεύγοντας σε μελλοντολογικές προβλέψεις οι οποίες, σε τελική ανάλυση, μπορεί να είναι και αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Τα παραπάνω καθόλου δε σημαίνουν πως οι αιτιάσεις αυτές είναι αβάσιμες. Σημαίνουν απλά πως αφ’ ενός μεν δε μπορούν να καθορίζουν την πολιτική σου και αφ’ ετέρου το ζητούμενο είναι πως πρέπει να δράσει ένα επαναστατικό κόμμα για να μην επιτρέψει, όσο περνά από το χέρι του, να μην εξελιχτούν έτσι τα πράγματα.
Πριν περάσουμε στη διερεύνηση των πιθανών αιτίων της στάσης αυτής του ΚΚΕ ας υπενθυμίσουμε πως ιστορικά η στάση του ΚΚΕ είναι η ακριβώς αντίθετη. Το ΕΑΜ, η ΕΔΑ, η Ενωμένη Αριστερά της μεταπολίτευσης, ο Συνασπισμός είναι αποτελέσματα των ενωτικών πολιτικών του ΚΚΕ. Η πολιτική αυτή βρισκόταν σε συμφωνία όχι μόνο με την εμπειρία του παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος αλλά είχε απασχολήσει και έναν από τους θεωρητικούς και πολιτικούς ηγέτες του κομμουνιστικού κινήματος. Τον Λένιν. Ας δούμε επομένως πως προσεγγίζει το ζήτημα των συνεργασιών ο Λένιν μια και αυτός αποτελεί- ή αποτελούσε;- ουσιώδη πόλο αναφοράς τουλάχιστον για το ΚΚΕ. Γράφει λοιπόν:
«Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: το να αρνιέσαι κατ’ αρχήν τους συμβιβασμούς, το να αρνιέσαι ότι είναι γενικά παραδεχτοί οι συμβιβασμοί, όποιοι και νάναι, είναι παιδαρωδία, που είναι δύσκολο ακόμα και να την πάρεις στα σοβαρά» (Λένιν: Αριστερισμός σ 23 Έκδοση Κλασσικά κείμενα.)
«Γιατί δεν είναι δυνατόν οι Γερμανοί αριστεροί να μην ξέρουν ότι όλη η ιστορία του μπολσεβικισμού και πριν και ύστερα από την επανάσταση του Οχτώβρη είναι γεμάτη από περιπτώσεις ελιγμών, συνεννοήσεων, συμβιβασμών με άλλα κόμματα, χωρίς να εξαιρούνται και τα αστικά κόμματα. Να κάνεις πόλεμο για την ανατροπή της διεθνούς αστικής τάξης, έναν πόλεμο εκατό φορές πιο δύσκολο, πιο μακρόχρονο και πιο περίπλοκο από τον πιο συνηθισμένο πεισματάρικο πόλεμο ανάμεσα στα κράτη, και να παρατιέσαι προκαταβολικά από κάθε ελιγμό, από την εκμετάλλευση των αντιθέσεων συμφερόντων (έστω και προσωρινών) ανάμεσα στους αντιπάλους, να παρατιέσαι από κάθε συμφωνία και συμβιβασμό με τους πιθανούς (έστω και προσωρινούς, ασταθείς και ταλαντευόμενους, υπό όρους) συμμάχους, δεν είναι πράγμα αφάνταστα γελοίο;» (Λένιν: Αριστερισμός σ 60 Έκδοση Κλασσικά κείμενα.)
Και καταλήγει συμπεραίνοντας:
«…η επιστήμη απαιτεί να παίρνεις υπόψη όλες τις δυνάμεις, ομάδες, κόμματα, τάξεις και μάζες, που δρουν μέσα στη δοσμένη χώρα και όχι να καθορίζεις την πολιτική σου με βάση μονάχα τις επιθυμίες και τις αντιλήψεις, το βαθμό της συνείδησης και της διάθεσης για αγώνα μιας μόνο ομάδας ή ενός μόνο κόμματος» (Λένιν: Αριστερισμός σ 73 Έκδοση Κλασσικά κείμενα.)
Τι λέει ο Λένιν; Μάλλον τα αυτονόητα. Τι έκανε το ΚΚΕ; Τα αντίθετα ακριβώς. Όχι μόνο δε μπήκε μπροστά, ως όφειλε σαν επαναστατικό κόμμα, για την προώθηση της συνεργασίας των πολιτικών δυνάμεων που θα έβαζαν έστω κάποιους φραγμούς στην επίθεση του κεφαλαίου, τη στιγμή που διαφαινόταν η λαϊκή βούληση για ανατροπή του αστικού πολιτικού φάσματος, αλλά αρνήθηκε με σφοδρότητα και χλευάζοντας την πρόταση που κατατέθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτός με τη σειρά του επέμεινε στην πρότασή του χωρίς να καταφεύγει σε επιθετικές ενέργειες κάτι που εμένα τουλάχιστον με εξέπληξε ευχάριστα μη περιμένοντας τέτοια ωριμότητα από το ΣΥΡΙΖΑ. Το ΚΚΕ αρνήθηκε οποιαδήποτε συζήτηση. Δεν έθεσε ούτε καν κάποιους όρους, έστω και προσχηματικά. Η στάση αυτή του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ κρίθηκαν από τον κόσμο της αριστεράς πρωτίστως, δηλαδή και από μια τεράστια μερίδα των ψηφοφόρων του ΚΚΕ που το εγκατέλειψαν μαζικά. Ο βασικός επομένως λόγος μείωσης της επιρροής του ΚΚΕ είναι ακριβώς αυτή η στάση του. Η στάση του απέναντι στις συνεργασίες. Η αδυναμία του να προτείνει λύσεις για το σήμερα. Λύσεις ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες που θα ανακουφίζουν τους βαριά πληττόμενους από την καπιταλιστική κρίση. Που θα δίνουν διέξοδο σε όσους μαζικά εγκαταλείπουν τα αστικά κόμματα στρεφόμενοι με ελπίδα, και με παρακαταθήκη και τους αγώνες τους, προς τα αριστερά.
Αν τώρα προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε τα αίτια της στάσης του ΚΚΕ τότε μπορούμε να επικεντρώσουμε την προσοχή μας σε τέσσερεις παράγοντες.
Α. Η μακρά περίοδος δράσης του ΚΚΕ, αλλά και όλων των κομμουνιστικών και αριστερών κομμάτων, περισσότερο σαν ανώτερου τύπου συνδικαλιστική παράταξη παρά σαν επαναστατικού πολιτικού κόμματος δημιούργησε ισχυρά ανακλαστικά απέναντι στην κατάληψη της εξουσίας και φόβο απέναντί της. Είναι η λογική του «ας κάνουμε εκείνο που ξέρουμε καλύτερα» μεταθέτοντας την πράγματι ριψοκίνδυνη απόφαση για κατάληψη της κυβέρνησης σε ένα ασαφές και απροσδιόριστο μέλλον. Αυτό πιθανά είναι απόρροια της κυριαρχίας στους οπαδούς του, ίσως και στα μέλη του αλλά αυτό δεν είμαι σε θέση να το γνωρίζω, μικροαστικών στοιχείων σε μεγάλο μάλιστα ποσοστό.
Β. Η ιστορική εμπειρία του ΚΚΕ με την ύπαρξη λαθών δεξιάς απόκλισης, Βάρκιζα κυβέρνηση Τζανετάκη, ίσως το κάνουν εξαιρετικά επιφυλακτικό στην πιθανότητα επανάληψης παρόμοιων λαθών.
Γ. Το γεγονός πως το σύνολο σχεδόν της ελληνικής αριστεράς είναι κομμουνιστογενής και προέρχεται από συνεχείς διασπάσεις του ΚΚΕ το οδηγούν σε μια προσπάθεια αυτοσυντήρησης περιχαρακώνοντάς το. Φυσικά αυτό του στερεί αυτό που θα έπρεπε να επιδιώκει ένα επαναστατικό κόμμα. Την δυνατότητά του να απευθυνθεί σε ένα πολύ μεγαλύτερο και ευμενώς προσκείμενο ακροατήριο μέσα από τη συνεργασία.
Γ. Ελλιπής ιδεολογική προετοιμασία και ελλιπής κατανόηση της οικονομικής και ιδιαίτερα της κοινωνικής πραγματικότητας. Αυτό θα το δούμε καλύτερα αργότερα.
Αποτέλεσμα της ελλιπούς ιδεολογικής και επιστημονικής κατανόησης της πραγματικότητας είναι και η αδυναμία οργανικής ένταξης της στον καθορισμό της στρατηγικής και της τακτικής του κόμματος.
2. Ο δεύτερος, κατά την άποψή μου, παράγοντας που καθόρισε την επιρροή των αριστερών κομμάτων είναι η σχέση τους και η στάση τους απέναντι στα κινήματα. Αρχίζοντας από το 2008 τουλάχιστον και φτάνοντας στα κινήματα αντίδρασης κατά των πολιτικών λιτότητας και καταλήστευσης των λαϊκών εισοδημάτων, των κοινωνικών παροχών και της δημόσιας περιουσίας από το 2009 και μετά. Οι στάσεις και οι συμπεριφορές των κομμάτων της αριστεράς ήσαν τελείως διαφορετικές.
Ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε σχεδόν πάντα δίπλα στα διάφορα κινήματα που εκδηλώθηκαν κατά την τελευταία τετραετία και ιδιαίτερα σε αυτά των δύο τελευταίων χρόνων. Αρκετά από τα κινήματα αυτά ήσαν ιδιαίτερα ανώριμα πολιτικά, όπως το κίνημα των αγανακτισμένων, και πίστευαν αφελώς πως και μόνο η μαζικότητά τους θα αρκούσε για να αποτρέψει την επερχόμενη καταστροφή τους. Οι απόψεις αυτές ήσαν αποτέλεσμα της πλάνης για το χαρακτήρα του κράτους και των κυβερνήσεων. Αντιπροσώπευαν ουσιαστικά ένα πρώτο στάδιο στη διαδικασία της αποδέσμευσης σημαντικών τμημάτων των εργαζόμενων, των ανέργων και των νέων από τον ιδεολογικό εναγκαλισμό της αστικής ιδεολογίας. Μιας απαγκίστρωσης που ούτε εύκολη είναι και ούτε βραχυχρόνια. Απαιτεί υπομονή και σιδερένια θέληση από τη μεριά των επαναστατών και των αριστερών. Είναι όμως ο μόνος δρόμος για να βγάλει από την πλάνη που τόσα χρόνια προπαγάνδας, αλλά και ο κυρίαρχος τρόπος ζωής, έχουν δημιουργήσει.
Στις παραπάνω διεργασίες ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν παρόν με τις λίγες και πλημμελώς προετοιμασμένες δυνάμεις του. Όχι από κάποια εξαιρετική κατανόηση των φαινόμενων αλλά κυρίως επειδή η λογική του, μια λογική στήριξης των κινημάτων γενικά και χωρίς ιδιαίτερη ιδεολογική προεργασία, τον οδηγούσε κοντά τους. Η στάση του αυτή ήταν αρκετή για να δεχτεί, και να δέχεται συνεχώς, ισχυρότατες επιθέσεις για πράξεις και παραλήψεις των κινημάτων με τις οποίες δε μπορούσε να έχει καμία σχέση. Και για τι δεν κατηγορήθηκε.Τι τη δράση κουκουλοφόρων του φόρτωναν, τι τους εμπρησμούς στην Αθήνα ακόμη και τους νεκρούς της Marfin προσπάθησαν να του φορτώσουν. Ο ΣΥΡΙΖΑ, και παρά την ιδεολογική ανεπάρκειά και θολούρα του, κατόρθωνε, και είναι προς τιμή του, να μη κάνει πίσω και να υπερασπίζεται όσο του επέτρεπαν οι δυνάμεις του τα κινήματα και το χαρακτήρα τους προβάλλοντας πάντα την κοινωνική ερμηνεία των φαινομένων.
Σε αντίθεση με τη στάση του ΣΥΡΙΖΑ το ΚΚΕ κρατούσε μια αφ’ υψηλού στάση απέναντι στα ποικιλώνυμα αυτά κινήματα παρακολουθώντας τα εκ του μακρόθεν με ένα βλέμμα υποτιμητικό, επιτιμητικό και πολύ συχνά εχθρικό. Για τη στάση του μάλιστα αυτή έπαιρνε και τον έπαινο και το θαυμασμό τόσο των καθεστωτικών ΜΜΕ όσο και των αστικών πολιτικών δυνάμεων. Το εντυπωσιακό είναι πως αυτός ο έπαινος δεν τους προβλημάτιζε καθόλου! Μέσα όμως σε αυτά τα κινήματα δόθηκε η ευκαιρία στο ΣΥΡΙΖΑ να περάσει την αδύναμη πολιτική του θέση μια ευκαιρία που το ΚΚΕ υποτίμησε δραματικά. Και τα κινήματα και αυτοί που συμμετείχαν σε αυτά το ανταπέδωσαν όταν ήρθε η ώρα. Οι επιθέσεις που δεχόταν ο ΣΥΡΙΖΑ , και η μη υποχώρησή του, προέρχονταν συχνά και από το ΚΚΕ. Οι προσπάθειες των καθεστωτικών δυνάμεων ήσαν πρόδηλες. Δεν έπρεπε να έρθει σε επαφή το αυθόρμητο και ανώριμο κίνημα με τις ιδέες της αριστεράς. Έστω και με αυτές του ΣΥΡΙΖΑ. Το ΚΚΕ ούτως ή άλλως απείχε καταδικάζοντάς τες.
Ας δούμε και πάλι τι μας συμβουλεύει αυτός ο μετρ, αποδεδειγμένα στην πράξη, της τακτικής. Ο Λένιν.
Αναφερόμενος στη στάση του Κ.Κ.Ρ.-(Μπολσεβίκοι) τον Ιούλιο του 1917, όταν οι μάζες κατέβηκαν αυθόρμητα στους δρόμους κατά του Κερένσκι, ο Λένιν έγραφε:
«Αν το κόμμα μας είχε αρνηθεί να υποστηρίξει το μαζικό κίνημα της 3-4 Ιούλη 1917, το οποίο ξέσπασε αυθόρμητα παρά τις προσπάθειές μας να το αποτρέψουμε, στην πραγματικότητα θα είχαμε προδώσει ολοκληρωτικά το προλεταριάτο, αφού ο κόσμος ρίχτηκε στη δράση από τον αιτιολογημένο και δίκαιο θυμό του…». Δυο χρόνια αργότερα (1919) έγραφε: «Όταν οι μάζες παλεύουν, τα λάθη είναι αναπόφευκτα. Οι κομμουνιστές πρέπει να μείνουν με τις μάζες, βλέποντας τα λάθη τους, εξηγώντας τα, προσπαθώντας να τα διορθώσουν και να πιέζουν επίμονα για την επικράτηση της ταξικής συνείδησης πάνω στο αυθόρμητο…» (Τόνυ Κλιφ, Λένιν τ. 2, 1917-1921, σελ. 268).
Ποια επομένως, κατά τον Λένιν, πρέπει να είναι η στάση των κομμουνιστικών κομμάτων απέναντι στους εργαζόμενους και πως πρέπει να καθορίζουν την τακτική τους σε σχέση με το βαθμό συνειδητότητάς τους; Γράφοντας για τους όρους που στηρίζουν την πειθαρχία, τον έλεγχό της και το δυνάμωμά της στο επαναστατικό κόμμα αναφέρει τρεις όρους. Ο δεύτερος αφορά: «…στην ικανότητά της να συνδέεται, να πλησιάζει, και ως ένα ορισμένο βαθμό, αν θέλετε, να συγχωνεύεται με την πιο πλατειά μάζα των εργαζομένων, πρώτα-πρώτα με την προλεταριακή, μα επίσης και τη μη προλεταριακή εργαζόμενη μάζα» (Λένιν: Αριστερισμός σ 9 Έκδοση Κλασσικά κείμενα.)
Κριτικάροντας ο Λένιν τις θέσεις των Γερμανών αριστερών γράφει: «’Έχετε την υποχρέωση να μην κατεβαίνετε ως το επίπεδο των μαζών, ως το επίπεδο των καθυστερημένων στρωμάτων της τάξης. Αυτό είναι αναμφισβήτητο. Έχετε υποχρέωση να τους λέτε την πικρή αλήθεια. Έχετε την υποχρέωση τις αστικοδημοκρατικές και τις κοινοβουλευτικές τους προλήψεις να τις λέτε προλήψεις. Σύγκαιρα όμως έχετε και την υποχρέωση να παρακολουθείται με ψυχραιμία την πραγματική κατάσταση του βαθμού της συνειδητότητας και ωριμότητας ακριβώς όλης της τάξης (και όχι μόνο της κομμουνιστικής της πρωτοπορίας), ακριβώς όλης της εργαζόμενης μάζας (και όχι μόνο των πρωτοπόρων ανθρώπων της)» (Λένιν: Αριστερισμός σ 47,48 Έκδοση Κλασσικά κείμενα.)
Αναλύοντας η ΚΕ του ΚΚΕ τα αποτελέσματα των τελευταίων εκλογών επισημαίνει: Αν και το λαϊκό κίνημα στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια είχε σημαντική άνοδο και κινητοποιήσεις πανευρωπαϊκής απήχησης, δεν είχε ούτε τον προσανατολισμό ούτε την μαζικότητα-οργανωτικότητα ώστε άμεσα να απειλεί την αστική εξουσία του κεφαλαίου
Εδώ πρέπει μάλλον το ΚΚΕ να απαντήσει στο ερώτημα: αυτό ήταν εκεί για να βοηθήσει στο σωστό προσανατολισμό του; Ποιός είπε εξάλλου για ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου; Μεταξύ της ανατροπής και της απόλυτης κυριαρχίας του δεν υπάρχει τίποτα άλλο; Η απόφαση της ΚΕ αρχίζει ως εξής:
Την άνευ προηγουμένου άμεση, προκλητική, απροκάλυπτη επέμβαση στην εκλογική αναμέτρηση της Κομισιόν με ηγετικούς της παράγοντες, της Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, του ΔΝΤ, των ΗΠΑ, των διεθνών μέσων ενημέρωσης. Όλων δηλαδή εκείνων που εκφράζουν αντιτιθέμενα συμφέροντα μονοπωλιακών ομίλων, άρα επιθυμούσαν να εκφοβιστεί ο ελληνικός λαός, να παραιτηθεί ακόμα και από το αίτημα για την κατάργηση του Μνημονίου και της δανειακής σύμβασης που ήταν στο επίκεντρο της εκλογικής μάχης της 6ης Μαΐου.
Αν οι παραπάνω διαπιστώσεις της ΚΕ είναι σωστές, και είναι, τότε ο ΣΥΡΙΖΑ και η επιλογή του από τους πολίτες αποτελούσε συστημικό κίνδυνο. Κι αυτό γιατί ήταν φανερό πως ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν εκείνος που απειλούσε το πολιτικό σκηνικό του αστισμού. Αν είναι όμως έτσι τότε οι αιτιάσεις του ΚΚΕ για το συστημικό χαρακτήρα του ΣΥΡΙΖΑ είναι μάλλον μετέωρες. Αυτό ταυτόχρονα φανερώνει πως μεταξύ της ανατροπής της εξουσίας του κεφαλαίου και της απόλυτης κυριαρχίας του υπάρχει μάλλον και κάτι άλλο. Αυτό που φοβόταν ο διεθνής παράγοντας και προέβει στις ενέργειες που περιγράφει η απόφαση της ΚΕ.
Σύμφωνα με όσα αναπτύχτηκαν ως εδώ φαίνεται πως σε αυτούς τους δύο παράγοντες στηρίχτηκε κυρίως τόσο η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και η πτώση του ΚΚΕ. Ας μη προσπαθεί το ΚΚΕ να αποδώσει ευθύνες για την πτώση του στο ΣΥΡΙΖΑ. Δεν υπάρχουν. Εκείνο του οποίου είμαστε μάρτυρες όλοι είναι η επίθεση συνεργασίας από το ΣΥΡΙΖΑ προς το ΚΚΕ και η μετά βδελυγμίας και αλαζονείας απόρριψή της από τη μεριά του χωρίς καμιά σκέψη. Χωρίς κανέναν όρο. Θα ήταν καλύτερα για το κομμουνιστικό και το αριστερό κίνημα το ΚΚΕ να σκύψει με σοβαρότητα στη διερεύνηση των αίτιων της δραματικής μείωσης της εκλογικής επιρροής του.
Γενάτε φυσικά το ερώτημα: Γιατί το ΚΚΕ επιλέγει αυτή την πολιτική; Γιατί έρχεται σε ρήξη με την ιστορική του εμπειρία και πορεία; Γιατί έρχεται σε ρήξη με όλη ουσιαστικά την ιστορική πορεία αλλά και την εμπειρία του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος; Κάποιοι από τους λόγους, κατά την άποψή μου, έχουν ήδη επισημανθεί. Εδώ θα ήθελα να αναλύσω λίγο παραπάνω τον ισχυρισμό μου για λαθεμένη και ανεπαρκή, από τη μεριά του ΚΚΕ, ανάλυση της οικονομικής και κοινωνικής πραγματικότητας. Για την ίδια τη θέση του ίδιου, σαν πολιτική οντότητα, μέσα στο πολιτικό φάσμα και για το ρόλο του.
Εκείνο δηλαδή το οποίο θα μας απασχολήσει εδώ είναι οι μεταβολές στην οικονομία κατά την τελευταία τεσσαρακονταετία και πως επέδρασαν αυτές στη σύνθεση του εργατικού δυναμικού. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς τα κόμματα ης αριστεράς εκφράζουν, ή ισχυρίζονται πως εκφράζουν, τα συμφέροντα των εργαζόμενων και ιδιαίτερα αυτά της εργατικής τάξης. Το ΚΚΕ μάλιστα ισχυρίζεται πως είναι η πρωτοπορία της εργατικής τάξης και αυτή η κοινωνική πρωτοπορία.
Ποια είναι όμως η εργατική τάξη σήμερα; Ποια είναι η δομή της ελληνικής κοινωνίας; Ποιες οι κοινωνικές τάξεις και οι δομές τους; Πως διαμορφώνεται η ταξική συνείδηση και ποιοι παράγοντες την επηρεάζουν; Η σημασία και ο ρόλος του βιομηχανικού προλεταριάτου έχει βαρύνουσα σημασία στον καθορισμό τόσο της στρατηγικής όσο και της τακτικής του ΚΚΕ αλλά και των υπόλοιπων κομμάτων της αριστεράς. Ας δούμε λίγα δεδομένα για τις μεταβολές στη σύνθεση της οικονομίας και του εργατικού δυναμικού κατά την τελευταία τριακονταετία.
Στον παρακάτω πίνακα βλέπουμε την ετήσια αύξηση του ΑΕΠ και της βιομηχανικής παραγωγής για τις κυριότερες καπιταλιστικές χώρες και την Ε.Ε των 15. Μέχρι τη δεκαετία του 1960 βλέπουμε τη βιομηχανική παραγωγή να αυξάνεται με ρυθμούς μεγαλύτερους του ΑΕΠ και να καθορίζει αυτή σε σημαντικό βαθμό την αύξηση του ΑΕΠ. Από τη δεκαετία του 1970 και μετά τα πράγματα αντιστρέφονται. Όχι μόνο οι ρυθμοί αύξησης της βιομηχανικής παραγωγής μειώνονται αλλά και είναι μικρότεροι από τους ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ.
Για να διαβάσετε τη συνέχεια του άρθρου κάντε κλικ εδώ.
Κυριακή 8 Ιουνίου 2014
http://iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=16591:2014-06-08-10-23-07&catid=54:anpolitiki&Itemid=284
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου